أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

155

قانون ( فارسى )

كودك باشد . خارش و درد آلت بول ريز - كه ناشى از درد سنگ مثانه است - مداوم است و مرتب انتشار مىيابد و شايد به مقعد سرايت كند و مقعد بيرون آيد و شايد بول بند آيد يا به دشوارى بيرون ريزد . بايد بيمار به خود فشار آورد و بول را از تنگراه باقى مانده به زور بيرون براند . ممكن است بيمار در نتيجهء سنگ مثانه به حالتى درآيد كه بدون اراده بولش بيرون ريزد و به تكرّر ادرار مبتلا شود . سبب در چنين حالتى سنگ مثانه است كه بول گرد آمده در مثانه را در تنگنا گذارده و آن را تحت فشار دفع مىكند . بسيار رخ مىدهد كه بيمار سنگ مثانه خون مىشاشد . علت آن است كه سنگ ، مثانه را خراشيده است . بويژه اگر سنگ زبر و بزرگ باشد ، اين حالت بسيار اتفاق مىافتد . بارها رخ داده كه بول بيمار بند آمده است . هرگاه در اين حالت بيمار بر پشت خوابيده و هر دو باسنش را بلند كنند و تكان دهند ، سنگ از جاى خود - كه راه را بر بول بسته بود - تكان خورده و بول راه خود را باز مىيابد . اگر در چنين حالتى وسيلهء انگشت بر زهار فشار وارد آورند بول بيرون مىريزد ؛ كه اين گواهى راستگو بر وجود سنگ در مثانه است . اگر بول بند آمد بجز باسن بلند كردن و تكان دادن راهى ديگرى هم هست . و آن اينكه : بيمار بر هر دو زانو درآيد و همهء اندامان را برهم بفشرد . يا انگشت به مقعد بيمار فرو كنند و با سرانگشت سنگ را از راه بول منحرف سازند . بايد در اين حال بيمار به زانو درآمده و راست نشسته و اندامان را برهم جمع كرده باشد . و شايد به روشهاى ديگر از قبيل : انگشت بر اندام نهادن ، فشار دادن و به زانو درآمدن ، بول روان شود . كه اينها را آزمايش كن و نتيجه بگير ! اگر كار مشكل شد ، ناگزير بايد وسيلهء قاثاطير ميل مخصوص را در آلت بول ريز فرو برى . نبايد ميل را به زور داخل كنى ، شايد با فرو بردن ميل بتوان سنگ را دفع كرد . اگر چيزى راه بول را بند آورده است ، ميل بدان مىرسد و حس مىشود كه ميل با چيزى برخورد كرد . سر ميل آن را دفع كرده و راه ريزش بول را باز مىكند . همين برخورد ميل با چنين چيزى خود دليل بر وجود سنگ در مثانه است . ممكن است از طريق داخل كردن ميل در مثانه ماده‌اى با ميل بيرون آيد كه از آن بتوانى مادهء اصلى سبب توليد سنگ را شناسائى كنى . سنگ كوچك بيشتر از سنگ بزرگ راه را بر بول مىبندد ؛ زيرا سنگ ريز به گدار بول راه يابد ، اما سنگ بزرگ فقط مىتواند دهانه را ببندد و به آسانى از دهانه منحرف مىشود . اين را نيز بدان ! كه سنگ مثانه اكثرا در مناطق شمالى پديد آيد و بويژه كودكان بدان مبتلا مىشوند . فصل ششم علاج سنگ مثانه سابقا ذكر كرديم كه علاج سنگ مثانه بايد از علاج سنگ كليه قوىتر و تأثير بخش‌تر باشد . چرا ؟